Jak bank oblicza zdolność kredytową?

Jak bank oblicza zdolność kredytową?

Jak bank oblicza zdolność kredytową

Z artykułu Czym jest zdolność kredytowa, wiesz, że to po prostu maksymalna kwota kredytu, o jaką możemy się ubiegać. Co istotne, ta kwota może być znacząco różna w zależności od banku, w którym składamy wniosek. Skąd te różnice i jak banki obliczają zdolność kredytową?

Różna kwota zdolności kredytowej

Zacznijmy od tego, że wnioskując o kredyt w jednym banku możemy zostać poinformowani o decyzji negatywnej z uwagi na brak zdolności kredytowej, a w innym otrzymać propozycję kwoty znacznie przewyższającą nasze oczekiwania. Wynika to z różnic w polityce kredytowej, jaką posługuje się konkretny bank.
Udzielanie przez banki finansowania na konkretnych warunkach to biznes, który wiąże się z ryzykiem. W związku z tym jedna instytucja da kredyt osobie już spłacającej zobowiązania w kwocie przewyższającej 2/3 jej comiesięcznych dochodów, ale nie będzie to tanie zobowiązanie. Inna zaś skredytuje tylko takich klientów, którzy mają wysokie zarobki, a których miesięczne raty nie odbijają się istotnie na domowym budżecie. Oczywiście szanse terminowej spłaty są zdecydowanie wyższe w drugim przypadku, toteż cena kredytu będzie relatywnie niższa. W takim razie dlaczego banki nie finansują tylko dobrze zarabiających? Bo nawet jeśli większy odsetek będzie miał opóźnienia w spłacie, to zrekompensuje to właśnie wyższa cena i większy wolumen pożyczanego pieniądza.

Jak obliczyć zdolność kredytową

Aby jak najlepiej zobrazować sposób obliczania zdolności kredytowej posłużmy się przykładem hipotetycznego klienta Macieja Kowalskiego. Maciej to magister zarządzania, który pracuje od kilku lat w budżetówce i jest zatrudniony w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony. Jego średnie zarobki z uwzględnieniem wszystkich premii i dodatków wynoszą 5.000 złotych na rękę miesięcznie. Maciej ma 32 lata, jest żonaty i ma jedno dziecko. Rodzina Kowalskich mieszka w mieszkaniu na warszawskiej Woli. Mieszkanie wraz z małżonką Maciej zakupił na kredyt, którego miesięczna rata to 1300 zł. Poza tym Maciej spłaca dwie pożyczki ratalne z łączną ratą 320 zł i posiada kartę kredytową z przyznanym limitem w wysokości 10 tysięcy złotych. Wszystkie dotychczasowe zobowiązania Maciej spłacał bez żadnych opóźnień.
Maciej przyszedł do banku, do którego wpływa jego wynagrodzenie, i zawnioskował o kredyt na kwotę 20 tysięcy złotych. Pracownik banku wprowadził wniosek do systemu, a ten, pomimo wnioskowanej kwoty, przedstawił Maciejowi jest zdolność kredytową. Mogła ona zostać policzona w następujący sposób:

  • Polityka kredytowa banku
    Załóżmy, że zgodnie z polityką kredytową banku kredytobiorca może być zadłużony maksymalnie na 65% swoich dochodów. Oznacza to, że miesięczne zobowiązania Macieja z tytułu kredytów nie mogą przekroczyć 3.250 zł (65% przemnożone przez 5.000 zł).
  • Zobowiązania
    Miesięczne zobowiązania Macieja z tytułu rat wynoszą 1620 zł (1300 zł za kredyt hipoteczny i 320 zł za pożyczki ratalne). Nie bez znaczenia jest limit karty kredytowej, bo jest to również dług, który wymaga comiesięcznej spłaty kwoty minimalnej. Zwykle banki przyjmują około 3% limitu produktów odnawialnych (karty kredytowej czy limitu w rachunku bieżącym) do sumy obciążeń. Dla Macieja będzie to więc 300 zł (3% z limitu 10 tyś). Łączne zobowiązania wynoszą 1920 zł.
  • Koszty utrzymania
    Każdorazowo pracownik banku zapyta nas o koszty utrzymania. Chodzi tu o wszystkie comiesięczne wydatki (rachunki, zakupy oraz zobowiązania niewidoczne w raportach kredytowych (sprawdź: Czym jest BIK?). Zazwyczaj całość zadeklarowanej kwoty obciąży naszą zdolność kredytową, więc jeśli zależy nam na otrzymaniu kredytu, nie ma co tej wartości zawyżać. Jeśli zaś byśmy próbowali znacząco te koszty zaniżyć, to algorytm bankowy i tak założy sumę odpowiednią dla naszego miejsca zamieszkania (sprawdź: Czy miejsce zamieszkania na wpływ na zdolność kredytową?). Maciej określił koszty miesięcznego utrzymania swojej 3-osobowej rodziny na 1500 zł. Bank jednak ocenił ten koszt na 800 zł na osobę, co dla trójki dało 2400 zł. Ta kwota pomniejszyła zdolność kredytową Macieja.
  • Rodzaj zatrudnienia
    Maciej to wieloletni pracownik budżetówki, która nie cechuje się dużą rotacją pracowników. Dodatkowo jest zatrudniony w oparciu o stabilną umowę o pracę na czas nieokreślony, co bank docenia oferując Maciejowi maksymalny możliwy okres kredytowania, czyli 120 miesięcy (10 lat).
  • Wiarygodność kredytowa
    W ocenie banku Maciej ma wyższe wykształcenie i stabilną sytuację rodzinną. W dodatku swoje dotychczasowe zobowiązania spłacał wzorowo, o czym świadczy ocena punktowa z jego raportu BIK. Bank ceni sobie tak wiarygodnych kredytobiorców, a co za tym idzie proponuje korzystne warunki cenowe kredytu z oprocentowaniem RRSO na poziomie 7% (sprawdź: Czym jest RRSO?).
  • Jaką Maciej ma dolność kredytową
    Maciej średnio-miesięcznie zarabia 5.000 zł netto.
    Koszty utrzymania rodziny Macieja to według banku 2.400 zł miesięcznie.
    Do obliczenia zdolności bank weźmie kwotę 2.600 zł (5.000 – 2.400 = 2.000 zł, co jest mniejsze niż kwota maksymalnego miesięcznego zadłużenia, czyli 3.250 zł).
    Kwota miesięcznych zobowiązań kredytowych Macieja to 1920 zł.
    Według banku Maciej dysponuje wolnymi środkami w wysokości 680 zł miesięcznie
    (2.600 -1920 = 680 zł).
    Zdolność kredytowa Macieja dla maksymalnego okresu kredytowania wyniosła 58.500 zł.
    Odpowiada to 10-letniemu kredytowi ze stałymi ratami, oprocentowanym na realnym poziomie 7% rocznie, z miesięczną ratą w wysokości około 680 zł.

Podsumowanie

Przedstawiony sposób obliczenia zdolności kredytowej jest poglądowy i, jak zaznaczaliśmy, może znacząco się różnić od banku, w którym wnioskujemy. Warto jednak pamiętać co bank bierze pod uwagę przy obliczaniu zdolności i przygotowywaniu oferty kredytowej. Kalkulacja zdolności kredytowej istotnie różni się dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Poruszamy ten temat w osobnym artykule: Jaką mam zdolność prowadząc działalność?

Czytaj także: Kredyt we franku – jak wybrać kancelarię?

Czytaj także: Co zrobić żeby dostać dobry kredyt?

Powiązane artykuły